«CANDO CHOVE POR DENTRO»

No reino flotante entre a palabra e o silencio, os poemas en prosa surrealistas son criaturas ambiguas: non son do todo verso, pero tampouco prosa libre; existen como peixes que respiran aire, nadando en ríos de sintaxe para formar unha alquimia emocional que desafía a lóxica lineal.

Un poema en prosa surrealista non se desculpa pola súa forma: deslízase sen rima, pero con música secreta. A súa xenética é caótica: nace do soño, da intuición, e ás veces de quen fala soñando palabras. É o diario íntimo do absurdo, onde unha cadeira pode chorar e un reloxo pode falar en dúas linguas que non coñece.

O surrealismo abraza o inconsciente, e o poema en prosa é o seu mellor conspirador. André Breton entenderíao como un acto de rebeldía sintáctica, onde os significados se evaporan antes de pousar. Revélase en imaxes inesperadas: «O coitelo pensou na lúa, e o espello ladrou cando viu á miña nostalxia chorar». ¿Ten sentido? Non. ¿Ten verdade? Absolutamente.

Estas obras non buscan claridade, non van dirixidas á súa comprensión lóxica, non, buscan a desorientación lúcida. As palabras reúnense como insectos arredor dunha lámpada fundida: atraídas por unha luz que xa non existe e non se pode tocar. No canto de describir a realidade, desfigúrana para que poidamos vela máis profundamente.

Así, o poema en prosa surrealista é unha máquina de atmosferas, un espello sen forma, un gato que escribe con tinta de lúa.

Exemplo de poema en prosa surrealista

O paraugas soña co océano. Non pola auga, senón polo esquecemento. Na súa tea escóndense as cartas que nunca chegan, escritas por mans que non existen. Cando o abras, choverá dentro.

Hai versos que viven na penumbra da miña gorxa, como hóspedes tímidos que rexeitan a luz. Non son covardes, non. Son versos que aprenderon a respirar en silencio, que se teceron con fíos de pudor e de medo, coa tinta invisible do que nunca se atreveu a ser confesado.

Escribinos en marxes de axendas esquecidas, en panos engurrados, no bafo dos espellos. Algúns falaban de ti, outros de min, e os máis valentes falaban de nós, do que fomos sen ser. Pero nunca os pronunciei. Porque dicilos era invocar un tremor, unha fenda, unha verdade que non sabía se quería escoitar.

Ás veces síntoos axitarse, como paxaros pechados no peito. Pídenme voo, pídenme voz. E eu míroos, acaríñoos co pensamento, prométolles que algún día… algún día serán aire.

Pero hoxe seguen sendo iso: versos que nunca dixen en voz alta. E, porén, habítanme. 

A terra é recordo, é corpo, é lugar do que se vén e ao que sempre se volve, aínda que sexa só coa cabeza. Rinse de min porque falo das aldeas do pasado, das aldeas que xa non existen, das que quedaron a medio camiño entre a memoria e o abandono. Falo con agarimo, pero tamén con dor, porque querer algo non implica cegarse. E eu non estou cego. 

Dóenme os silencios que non sei romper e dóeme a alma, cansa de querer a medias. Camiño polo seu interior con coidado, como quen pisa un chan fráxil para non volver caer. Non é que falte amor, é que sobra desgaste e xa non queda forza para finxir.

Ás veces, sentir pesa máis que calar, e o «non» convértese nun acto de honestidade. Descansar tamén é unha forma de seguir vivo por dentro. Hoxe quedo aquí, en calma, coidando o pouco que aínda sinto. 

Aquel bico, aquela man, aquel desexo, aquel pracer. Os catro, desde hai tempo, por ti, abertos a lume vivo. Os catro, desde hai tempo, por ti, do teu corpo espido namorados. Os catro, desde hai tempo, por ti, habitantes dun soño durmido das túas ferventes caricias. Aquel bico, aquela man, aquel desexo, aquel pracer. Os catro gardados entre os suspiros dun tempo sen retorno, dormen na miña escura memoria, lonxe dos teus ollos, moi preto da miña alma. Foron só un instante e xa son a eternidade.